Муҳаммадҷон Шакурӣ

Сообщение об ошибке

  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 206 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 213 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
  • Notice: Array to string conversion в функции views_plugin_cache->gather_headers() (строка 218 в файле /home/t/tojhost/old_tojnews/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_cache.inc).
-A +A
Чоп кунедБа дигарон фиристед

Ҳамчуноне дар зиндагӣ хоксор буду хоксорона зист, баъди маргаш низ маросими видоъ бо ӯ тибқи васияти марҳум ҳамон гуна одиву хоксорона баргузор шуд. Аммо ин маросим аз маросимҳои видои дигар, ки инҷониб тӯли як соли охир шоҳид буд, бо самимияти худ фарқ мекард.

Дар он асосан касоне ҳузур ёфтанд, ки иродатмандони устоди шодравон буданд, шогирдон, ҳамқаламон, ҳамсафон ва ҳамгинони ӯ маҳсуб мешуданд. Сафирони кишварҳои дӯст ҳам дар ин маросим ҳузур доштанду сиёсатмадорон ҳам, академикҳову профессорон ва донишҷӯён ҳам.

Фақат телевизиони Ҳукумати Тоҷикистон набуду воломақомoҳояш... Сояи устод Шакурӣ, сояи Бухоро Ёд дорам, шояд, ду ё се моҳ қабл хабари азми табобат карданаш ба Эронро интишор додем ва баъди фурсате гӯё ҳамагон бозгашти саломати ӯро мунтазир будем, ки аз вурудаш ба Душанбе хабар сохтем. Бозгашташ ба гунае буд, ки гумон кардем, шаҳри холиро пур кард. Шахсиятҳо ҷойгоҳи холӣ доранд дар ҷомеа ва онро ба ҷуз худи онҳо касони дигар наметавонанд пур кунанд.

Ва ҳамон рӯзҳо буд, ки ин шеъри Сиёвуш дастраси матбуот шуд: Дар миёни кӯчаҳои шаҳри зебои Душанбе Дар миёни сояравшанҳо Меравад як сояе сокит, Меравад як сояе мармуз, Сояе гум гашта аз дирӯз дар имрӯз Сояи торихи Миҳан, Дар Душанбеи дилоро Сояи шаҳри Бухоро.

Ва мурод ҳамин сояи устод Шакурӣ буд. Вале ин сояро мо баъди бозгашти устоди шодравон дигар дар қадоқади растаҳои гулпӯши Душанбе надидем. Омаду боз бистарӣ шуд, дарди бедаво дигар амонаш надод. Вале ҳамин шеърро хондем, то устодро аз он ёбем. Шеъре, ки як достони кӯтоҳро мемонад, шеъре, ки осон хонда мешуд, ба мисли устод Шакурӣ осонгуфтору осоншунав буд. Ва шеър моро дунболи худ кашид, ба Бухорои замони Садри Зиё, Бухорое, ки гаҳвораи тамаддуни миллат буду баъд зери пои бегонагону бегонапарастон ҳатто гӯри Аллома Донишро гум кард.

Бухорое, ки Мунзиму Айнӣ аввалин мисраъҳои акнун ба ҳамаи мо шиноси худро гуфтанд. Бухорое, ки бӯи Оли Сомон мекард. Ва устод Шакурӣ охирин намояндаи он фарҳанги боғановати Бухоро буд, ки акнун рафт. Охирин фарзанди Шарифҷон Махдум Садри Зиё, охирин қозии Бухорои амирӣ, ки аз ҷабри коммунистон дар кунҷи зиндон бо хориву зорӣ ҳаётро падруд гуфт. Устод Шакурӣ дар ҳамон синни тифлӣ ин фоҷиаи падарро дид. Донишманди фарзона дар зиндон фавтид, ҷанозаашро доданд, ки гӯронанд, вале мурдакаше наёфтанд, ки ӯро то қабристон барад. Ҳама тарс доштанд, ки паси тобути қозикалони собиқ ба гӯристон раванд, мабодо, ки тозиёнаи НКВД ба сарашон фуруд ояд ва мили камони “тройка” сари сабзи онҳоро нишон гирад. Ва устод Шакурӣ дар аввалин солҳои бозсозии горбачёвӣ бо шуҷоати бемисл ҳамин сарнавиштро навишт ва аз тариқи маҷаллаи “Фарҳанг” расонаӣ шуд ва ба хонанда расид.

Ӯ буд охирин парчамбардори маърифати Садри Зиё. Ба қавли шоири ширинсухан Гулрухсор: Бухоро қудрати зодан надорад, Шакурӣ охири Садри Зиё буд. “Соҳиби ахлоқи Бухоро аз аҳди Сомон то Садри Зиёву Айнӣ...” Устод Шакурӣ аз ҷумлаи пуркортарин олмони кишвар буд. Вай муддати шаст сол дар Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ заҳмат кашид, шогирдони зиёдеро тарбия кард, роҳбарии шояд, садҳо рисолаҳои илмиву корҳои дипломии донишҷӯёнро ба ӯҳда дошт. Ба гуфтаи муҳаққиқони осораш, ин муддат вай худ ним ҳазор мақола ва 45 асари таҳқиқотии пурарзишеро дар мавриди адабиёти муосир, классикӣ ва забони тоҷикӣ ба чоп расонидааст.

Аз ӯ китобҳое боқӣ мондаанд, ки барои аксари мардум ошноянд. Аз ҷумла, "Сарнавишти форсии тоҷикии Фарорӯд дар садаи бист", "Ҳар сухан ҷоеву ҳар нукта мақоме дорад", "Садри Бухоро", "Равшангари бузург", "Хуросон аст ин ҷо", "Фитнаи инқилоб дар Бухоро" ва ғайра, ки онҳо дар Душанбеву Эрон нашр шудаанд ва бидуни шак, хонандагони сершумори худро доштанд. Устод Шакуриро муаллифи пешнависи Қонуни забони тоҷикӣ медонанд, ки охири солҳои 80 асри гузашта рӯи кор омада буд.

Вай якҷо бо дигар пешвоёни илму маърифат ва адибон талоши фаровон дод, то забони тоҷикӣ мақоми давлатӣ касб кунад. Ба гуфтаи шоири саршиноси тоҷик устод Мӯъмиин Қаноат, "устод Шакурӣ ягона олиме буд, ки ҳам дар Академияи улум, ҳам дар Иттиҳоди нависандагон ва ҳам анҷумани "Пайванд" барои эҳёи забони форсии тоҷикӣ талош мекард". Адиби соҳибқалами тоҷик китоби "Хуросон аст ин ҷо"-ро посухе медонад ба онҳое, ки ваҳдати ҷомеаи форсизабонро нодида мегирифтанд. Шоири халқии Тоҷикистон устод Мӯъмин Қаноат ахлоқи олии Муҳаммадҷон Шакуриро ирсияти Бухорои шариф аз аҳди Сомон то ахлоқи Садри Зиёву устод Айниву ҷадидон медонад, ки “як нафар дар маҷмӯъ ҳамаи ин ахлоқро дошт".

Шоири тавонои тоҷик Муҳаммадҷон Шакуриро аз ҷумлаи муҳаққиқони бисёр ҷиддӣ дар риштаи таърихи адабиёт, ҷадидон, маорифпарварон медонад. Ба гуфтаи ӯ, Муҳаммадҷон Шакурӣ то охирин нафас дастандаркор ва пажӯҳишгари ҳамин масъала буд. Дар сӯҳбат бо “Озодӣ” мегӯяд: "Дар ибтидо бештар дар мавриди фаъолиятҳои падари бузургворашон менавиштанд ва баъдан, мавзӯи пажӯҳишҳои ӯ фарохтар шуд ва дар доираи фарҳанги Хуросони бузург қарор гирифт.

Шакурӣ пайваста аз рӯи як низом ва система таҳқиқотҳои худро анҷом медоданд”. Зодаи Бухорои шариф дар қалби Душанбе ба хоби абад рафт. Муҳаммадҷон Шакурӣ соли 1925 дар хонаводаи донишманди замон Шарифҷон Махдуми Садри Зиё, қозикалони собиқи аморати Бухоро, по ба арсаи ҳастӣ гузошт.

Соли 1945 Донишгоҳи омӯзгории шаҳри Душанберо хатм кард. Фаъолияти кории худро дар нашрияи "Тоҷикистони Сурх" оғоз намуд. Ду тан аз фарзандонаш - Рустам ва Шариф Шукуровҳо доктори илмҳои таърих ва филология буда, дар айни замон дар шаҳрҳои Маскав ва Лондон кору фаъолият мекунанд.

Ӯ барандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ аст. Муҳаммадҷон Шакурӣ ба унвони як донишманд ва муҳаққиқи саршинос маъруфияти зиёде дар Эрону Афғонистон дорад. Соли 1996 узви пайвастаи Фарҳангистони забону адаби Ҷумҳурии Исломии Эрон интихоб гардид. Охири умр устоди зиндаёд аз беморӣ ранҷи бештар дид. Борҳо барои табобат ба Эрон ва Бритониё рафт, вале чун мушкилоти чандсола буд, билохира, муолиҷа ҳам нашуд. Пайвандонаш ҳам медонистанд, ин дарде, ки гиребонгири ӯст, ноилоҷ аст. Вале умед аз ҳама охир мемирад. Ин буд, ки писараш ба Лондон кашид, ки шояд, шифои ӯ дар ин шаҳр бошад, пайвандони дигараш ба Эрон, ки шояд, дар ватани аҷдодӣ қадаҳи шифо насибаш кунад.

Вале ин ҳама талошҳо агарчи зарра-зарра ба дардаш таскин мешуданд, лек муолиҷа насибаш нагардид. Охирин рӯзҳои умри худро боз ҳам ба умеди шифо дар Бемористони Ибни Синои пойтахт сипарӣ кард. Дар изҳороти расмии мудирияти беморхона мехонем: “Муҳаммадҷон Шакурӣ рӯзи якшанбе, 16-уми сентябр, пас аз бемории тӯлонӣ, соати 3:47 дақиқаи субҳ дар Бемористони Ибни Синои шаҳри Душанбе, дар синни ҳаштоду ҳафтсолагӣ вафот кард.

Устод Шакурӣ бо ташхиси саратони ғадуди простата бо метастаза ба устухонҳои кос ва сутунмӯҳра ва аворизи мухталифи ин беморӣ, дар таърихи 5-уми сентябри соли 2012 дар ин бемористон бистарӣ шуда ва аз соати 17-и рӯзи 14-уми сентябр дар ҳолати кома ва дар зери дастгоҳи маснуии танаффус қарор дошт". Ва хуш гуфт Гулрухсор дар маросими видоъ бо устод Шакурӣ: Шакурӣ марди дил, марди Худо буд, Сафири ишқу имону сафо буд.

Забони шамъи худафрӯзии мо, Шакурӣ дар садоқат бебаҳо буд. Шакурӣ охирин хунёгари кеш, Зи пургӯёни камҳосил ҷудо буд, Бухоро қудрати зодан надорад, Шакурӣ охири Садри Зиё буд".

Назарҳо

Рӯҳаш шоду маъвояш фирдавс бод! Эй кош бузургони рафта, ҳарчан 10 дақиқа ҳам, ки бошад, ба дунё бармегаштанду мегуфтанд, ки дар онҷо чӣ хабар аст. Охир хирритони фанни забон бо лафз беҳтар метавонанд тасвир кунанд. Вале мо медонем агар ҳам бозгарданд, ҳамонеро хоҳанд гуфт, ки Худо дар китобаш ба мо хабар додааст...
Сояи торихи Механ, сояи шахри Бухоро дар Душанбе ба хок рафт, Рамз?

Шояд шумо суол ё назаре доред?